Scandinavië 2009 - Mittnabotåget Östersund - Trondheim

Tussen Östersund in het midden van Zweden en Trondheim aan de Noorse kust, rijdt twee keer per dag de Mittnabotåget. Dat betekent zoiets als ‘mijn buurman trein’. Gezien het bloederige verleden tussen Noorwegen en Zweden, een nogal vredelievende naam. Het kan trouwens ook zoiets als ‘Midden buurman trein’ betekenen. De treindienst, die redelijk nieuw is en gesponsord wordt door de Europese Unie, is een succes. Veolia in Zweden en de NSB in Noorwegen exploiteren de dienst gezamenlijk.
Zoals gezegd rijden er twee slagen per dag. Telkens vertrekken ongeveer tegelijkertijd vanuit de beginpunten twee treinen, welke elkaar ontmoeten aan de grens in Storlien. Daar wisselt het personeel van trein zodat ze ook weer op tijd thuiskomen.

Een rit tussen beide steden duurt ongeveer vier uur. De tijden zijn zo gekozen dat in Östersund aansluiting bestaat op andere Veolia-diensten naar Sundvall. In Noorwegen is er een hoekje-om aansluiting van/naar het Trondheimse vliegveld Vaernes. Voorbij Trondheim rijdt de trein nog twee haltes door zodat ook een deel van de agglomeratie bediend wordt.
Je kan online of in de trein kaartjes kopen. Wij deden dat laatste en betaalde er 300 SEK voor (ongeveer 28 euro) per enkele reis. Probeer in Nederland maar eens bijna 120 euro voor twee retourtjes af te rekenen bij de conducteur.

De dienst wordt gereden met Noors «dieselmaterieel BM92» uit de stoptreindienst. Denk dan niet dat het comfort minimaal is. De trein is maar liefst 3,20 meter breed en toch maar vier stoelen in de breedte. De beenruimte is gelijk aan de Nederlandse eerste klas, en de stoel is verstelbaar. Bovendien is er koffie, thee en chocolade te verkrijgen.
Mocht je in het motorrijtuig van het dieselstel zitten, dan hoor je regelmatig de motor gierend hoge toeren maken. Om (niet al te indrukwekkend vlot) snelheid te maken, of om op snelheid te blijven bij de zoveelste helling.

Reisbeschrijving

Wijzelf benutten dit deel van de reis om onze ogen te sluiten, aangezien we toch wel wat moe zijn. Hoewel we daardoor wat van het landschap en de reis missen, vind ik slapen in de trein ook zo een speciale charme hebben. Het heeft iets dat echt hoort bij lange reizen en vele intensieve indrukken.

In de buurt van Åre, een wintersportplaats, verandert het landschap. Hier komen fikse heuvels en een enkele besneeuwde berg in het zicht. Voorbij Storlien, het grensstation, rijden we langzaam omdat de trein plots een bochtig tracé doorloopt met aan een zijde prachtig zicht op een diepliggend dal.
Het uitzicht op het dal, de besneeuwde heuvels is als in de Alpen. De trein daalt langzaam naar een lager niveau en het spoor komt in een nauw dal met een rivier te liggen. Langs de kant staan vissers die azen op wellicht zalm of forel. In het druilerige weer zien ze er wat eenzaam uit, deze zuidwester-gekapte monniken tegen de achtergrond van de rijzige heuvels achter hen.

Verplichte kost in het reisverslag van iedere toerist is de «halte Hell». Een opmerkelijke naam. De officiële instanties spelen het spelletje mee, want op het goederendeel van het stationsgebouw, staat ‘gods expedition’. Dat betekent in verouderd Noors vrij vertaald ‘goederenvervoer’, maar in het Engels heeft het uitgerekend in de plaats Hell toch een bedenkelijke bijklank.

De laatste kilometers duren het langst. Het enkele spoor wordt nu gedeeld met de uurdienst van/naar Steinkjer en de regiodienst en goederenvervoer naar Bodø. We moeten vaak in de remmen voor alweer een tegenligger. Daarij komt dat de wissels nogal krap gedimensioneerd zijn wat de snelheid ook nogal remt.
Het getreuzel wordt helemaal goed gemaakt door het fantastische uitzicht op het Trondheimfjord. De trein rijdt vlak langs het water. Het oppervlak is vandaag spiegelglad en het is wat heiig boven de zeearm. Daardoor krijgt het geheel een nogal dromerige sfeer. Dat past mooi bij onze vorige Noorwegen-reis, die we als ronduit fantastisch hebben ervaren. Dat was een boot- en treinreis: Oslo - trein - Kristiansand - trein - Stavanger - snelboot – Bergen – trein – Myrdal – Flåmbanen – Flåm – snelboot - Balestrand – snelboot – Bergen – trein – Oslo.
Afijn, terug naar het heden. We komen aan op Trondheim. Het station bestaat uit twee eilandperrons en een zijperron. Hoewel Trondheim de derde stad van Noorwegen is, is het treinverkeer relatief beperkt. Maar vergeet niet dat de afstanden zodanig groot zijn dat bij ons al gepraat zou worden over internationaal verkeer.
Naast het treinstation ligt het omvangrijke busstation, met stads- en streekbussen maar vooral lange afstandsritten. Zoals een bus naar Oslo of Bergen. Achter het station vertrekken snelboten naar Kristiansund en natuurlijk de befaamde Hurtigruten naar Bergen en Kirkenes.