Verlenging RET-lijn 23 "IJsselmondelijn"

Inleiding

Op 1 maart 2004 is in Rotterdam de vernieuwde lijn 23 gaan rijden. Tot voorheen reed lijn 23 de route station Centraal - Weena - Erasmusbrug - Laan van Zuid - De Kuip. Een grote samenloop dus met lijn 20 Centraal - Lombardijen - Beverwaard.
Nu wordt lijn 23 voorbij De Kuip verlengd door de wijk IJsselmonde, om vervolgens op het tramspoor naar de Beverwaard aan te sluiten. De 23 vervangt aldaar de 20, welke ingekort wordt tot de keerlus Reijersdijk bij station Lombardijen.

Het leek mij leuk om de eerste rit mee te maken van de verlengde lijn. Aanvankelijk leek dat niet zo lastig, aangezien de bezuinigingswoede Rotterdam erg hard trof, waardoor de eerste ritten veel later vertrokken dan voorheen het geval was. Ongeveer om 06:15 in plaats van 05:30 a 05:45. Gelukkig -maar in dit specifieke geval helaas- is dit plan niet doorgegaan, zodat ik alsnog om 05:38 bij de vanuit Zoetermeer gezien meest veraf-gelegen tramhalte van Rotterdam moest verschijnen. En aangezien zo vroeg nog geen ander openbaar vervoer rijdt, betekende dat dus fietsen naar de Beverwaard.

Fiets

Om 03:30 verlaat ik het huis in het Zoetermeerse, pak mijn fiets en zet het op een trappen. Nog twee uur om aan de zuidkant van R'dam te belanden. Gelukkig is het een stuk windstiller dan bij mijn vroege reis naar de Hemboog.

Via de be-ijsde Rottemeren, de stille wijken Zevenkamp en Prinsenland en de deelgemeente Kralingse Veer kom ik bij de Van Brienenoordbrug. Bij metrostation Capelsebrug zie ik een diesellocje met wagon rijden. Blijkbaar is er onderhoud gepleegd, of voor de zoveelste maal geprobeerd de slagbomen aan het sneltramtracé.
De Van Brienenoordbrug is zoals altijd een hindernis van formaat. Een naar schatting zo'n twintig meter hoog fietspad brengt je naar de overkant, maar daar moet je dan wel een onaardige dosis spierkracht voor inleveren. Daar staat tegenover dat de beloning voorbij het hoogste punt van de brug zeker twee weldadige minuten aanhoudt. De brug is in het donker mooi uitgelicht, en is een impostante verschijning. Over de rijstroken raast op dit tijdstip bijna louter vrachtverkeer. Het is nu ongeveer tien over vijf, en nog pikdonker.

* Open alle foto's

» De Van Brienenoordbrug 1
» De Van Brienenoordbrug 2

Lijn 23

Als ik aankom bij het begin van lijn 23, halte Limbrichthoek in de Beverwaard (de laatste wordt gebruikt als bestemmingsaanduiding), is er nog niemand te bekennen. Pas vlak voor de aankomst van de tram komt een dame mij vergezellen.
De tram blijkt een 'oudje' (serie 700), weliswaar voorzien van zogenaamd TramPlus-interieur. Geen Citadis deze keer. Zelfs op dit vroege uur is een conducteur aanwezig, die in de loop van de rit frequent door de tram pendelt om de kaartjes te controleren. De frequentie staat mij zeer aan, over de snelheid en preciesheid van de controle heb ik zo mijn twijfels. "Jahoor, is goed." en "Prima!" nog geen moment nadat ik de kaart presenteer.

» Tramstel 713. Een wazige foto van de tram die enkele seconden later de eerste rit zal rijden
» Nogmaals de 713 met bestuurder en conducteur. Ook deze alleen voor de die-hard tramhobbyist

Het is mij niet gelukt de eerste instapper te zijn, dat is mijn medereizigster. Ik was nog bezig met fotograferen. Ik neem wel voorin plaats, zodat ik de eerste reiziger ben die over het nieuwe spoor zal rijden. Ook deze poging blijkt vergeefs, want verderop stapt een man (een NS'er nogwel) die bij de bestuurder gaat staan. Tja.

De conducteur is vandaag niet alleen aan het controleren. We -de reizigers- ontvangen een gesloten envelop met daarin een uitnodiging voor de officiële opening van de tramlijn op 3 maart. Deze vriendelijke noot en reclamefolder wordt begeleid door een extra nootje dat de informatie in de folder helaas niet op alle punten (namelijk de begin- en eindtijden) juist is. Zucht, waarom gaat in OV-land nou nooit eens een keer meteen goed?
Wat een ware woorden sprak ik daar zojuist. Zodra we het 'nieuwe' spoor willen oprijden, schiet de tram in een harde remming. Wissel staat verkeerd en wil niet uit zichzelf om. De NS-man wil best even met de koevoet het wissel 408 omleggen. En aldus geschiedt. Even voorbij het wissel staat de -of een- unitmanager dienst tram, die het euvel zal doorspelen. Het wissel kent de nieuwe route van de tram nog niet omdat men heeft nagelaten nieuwe software te laden, zo begrijp uit het gesprek tussen de unit manager en de bestuurder.
Overigens is de bestuurder van het meewerkende type: hij geeft ook niet-functionerende waarschuwingslichten langs de nieuwe route aan bij de verkeersleiding. Hij heeft er zin in en da's mooi.

De bogen in het tracé zijn erg scherp; ik heb niet het idee dat op deze lijn lekker snelheid gemaakt kan worden. Daarentegen is de verbindingsboog Lombardijen - Beverwaard erg ruim neergelegd, maar daar rijdt nu geen tram meer.

Intermezzo

Lijn 8
Bij Leuvehaven stap ik uit. Ik wil graag verder met lijn 8 naar de Westzeedijk, maar de tram komt pas over twintig minuten. Via het metrostation Leuvehaven -dat met een mysterieuse sfeer helemaal verlaten is, zelfs geen muzak- loop ik naar het centrum om de tram tegemoet te lopen. Bij tramhalte Beurs kom ik dezelfde tram van zojuist weer tegen.

» Bij Leuvehaven neem ik afscheid van de tram. Het is dan tegen zessen
» Ik ben de enige in station Leuvehaven. Het voelt leeg

De route van lijn 8 voert over een nieuwe vrije trambaan op de Westzeedijk. Het resultaat is netjes naar niet bijzonder. We rijden ontzettend langzaam, blijkbaar is de rijtijd nogal ruim op deze stille morgen. De conducteur van lijn 8 begint pas met controleren als ik ben uitgestapt halte Schiemond, de zonegrens.

Hollanders, buitenlanders, Spaanjaarden, Delftenaren en het groene mannetje
Ik loop door de Spanjaardstraat, de achterlichten volgend van de tram waar ik zojuist ben uitgestapt. Deze straat is berucht multi-cultureel, maar op dit uur een mak schaapje. De spaarzame mensen die op straat zijn, lijken zich verbroederd te voelen in een-en-de-zelfde gedachte: wat vróég!
Vervolgens beland ik bij Delfshaven. Een opmerkelijk fenomeen. Een oud oer-Hollandse stadje gesticht door de zeehavenloze Delftenaren, compleet met grachten, houten schepen en pakhuizen, midden in een achterstandswijk met menig gammele auto en dito schotelantenne. Kan het contrast-rijker? Ik loop verder -even gehinder door een openende brug- en beland bij metrostation Coolhaven. Hier is een brug over een havenwater in onderhoud. Ter vervanging wordt een gratis pontje ingezet. Ik overweeg mee te gaan, maar ik heb aan de overkant niks te zoeken. Bovendien is het raar als ik meteen weer terug ga.

Het metrostation heeft ook de mogelijkheid een drukke weg onderlangs te kruisen. Ook is er een toilet dat op permanent slot is, en een overdekte fietsenstalling.

» De Euromast vanaf de Coolhaven / Rochussenstraat
» Fietsen verboden bij de fietsenstalling...

Langs een alleraardigst parkje loop ik richting de Middellandstraat. De tramlijnen 1 en 7 die daar rijden, worden in verband met werkzaamheden omgeleid via de normaal-gesproken buiten-gebruikzijnde sporen in de Mathenesserlaan. Dit heeft als gevolg dat er nu trams op een huizenblok afstand van elkaar rijden.

Het is erg koud en ik kijk klappertandend of er als troost al (07:20) een warme bakker of Kebab-zaakje open is. Helaas, alleen een taartenwinkel. Bij de kruising met de 's Gravendijk wordt gewerkt aan de herinrichting van het kruispunt. De verkeersdrukte is nu goed op gang gekomen. Slaperig laat ik perrongeluk het groene voetgangerslicht aan mij voorbijgaan.

» Werkzaamheden op de kruising Middellandstraat/´s Gravendijk
» Werkzaamheden op de kruising Middellandstraat/´s Gravendijk. let op de bovenleiding
» Werkzaamheden op de Westkruiskade, om 07:15

Nogmaals lijn 8
Bij het Kruisplein is een Grillroom dag en nacht open, maar ik verkies toch maar tram 8.

Tram 8 brengt me naar het Oostplein, via een vreemde omweg via Crooswijk / het Oude Noorden. Een niet bijster opbeurende route. Vooral de zeer smalle Zaagmolenstraat toont als een mini-ghettootje. De tram doet hier goede zaken, althans qua reizigers-aantallen; het aandeel betalenden lijkt beduidend lager; er is geen conducteur aanwezig op de tram.

Nog even zeven
Bij het Oostplein stap ik uit, besef dat lijn 7 terug naar het centrum bij de vorige halte stopt, loop terug naar die bewuste halte en koukleum tot de tram komt.

Tram 7 is veruit de drukte tram die ik vandaag zal hebben, maar er komt net een plekje vrij zodat ik niet hoef te staan. Van de spits heb ik vandaag weinig gemerkt.

Deel Twee

Op het Centraal komt lijn 23 aanrijden (Citadis 2014), maar ik vergis me telkens in waar hij gaat halteren. Uiteindelijk weet ik me net naar binnen te wurmen. Via de Van Oldebarneveltstraat in het centrum bij de Koopgoot rijden we terug naar Beverwaard. Er is eigenlijk weinig bijzonders te vertellen. Misschien dan over de conducteur, die meteen na het instappen van een reiziger de hele tram doorloopt om het kaartje te controleren cq. er eentje te verkopen (één zone € 1,60) en zodoende op een dag een behoorlijke afstand moet afleggen (hij kan gerust opscheppen dat hij 90 kilometer op een dag loopt...). En diezelfde conducteur, die samen met zijn vrouwelijke collega mot kreeg met een reiziger die eiste dat zij wisten waar een bepaalde bestemming was. Druk bladerend in een boekje (waarchijnlijk spoedcurcus RET-conducteur voor beginners) kwamen ze er niet uit.

» De Conradstraat met RandstadRail-werkzaamheden
» Meer werkzaamheden, plus grotesk kunstwerk
» Blijkbaar rijdt de voetbal tram niet meer als lijn 23, maar als lijn 29. De '9' zag er nieuw uit
» Slordige foto van lijn 23 met Citadis
» Twee Nationale Nederlanden...
» Een Citadis van achter naar voor. Kruisplein
» Een Citadis in vol ornaat op de Limbrichthoek

Als ik na aankomst in Beverwaard mijn fiets wil pakken, zie ik een schoonmaker die de plek waar mijn fiets staat onderhanden neemt, mijn fiets inspecteren. Ik hervat mijn poging pas als de man een eind verderop is, ik wil hem niet graag storen.

Lijn 23 Revisited / nader bekeken

Ik ga nog eenmaal over de route van lijn 23, ditmaal met de fiets. In de boog Beverwaard - Lombardijen staat een tram met conducteur te wachten. Blijkbaar een wachtdienst. Geen gek idee, want eenmaal op de fiets, valt me op hoe ontzettend onregelmatig er wordt gereden. Vaak in groepjes van drie, en dan een tijdlang niks. Zowel op lijn 23 als de nu ingekorte lijn 20. Slordig. Op internet lees ik later dat het later op de dag wel oké zit.

» Zonnetje komt op voor de wachtdienst om 09:03

De IJsselmonde-lijn is nog niet klaar. Halverwege de route wordt later een nieuw stukje spoor aangelegd, een soort omleidingsroute naar het winkelcentrum Keizerswaard. Ik ben benieuwd wat er van terecht komt, en op welke termijn. Overigens zal de omleiding de reistijd van lijn 23 wel verlengen. Tot de lus er ligt, heeft lijn 2 een tijdelijke keerlus. Aldaar spot ik een tramspotter.

» Halte Dwarsdijk met lange voetpaden ernaar toe
» Tram bij de krappe boog tussen Noorderhelling en Dwarsdijk
» Halte Noorderhelling met een (tijdelijke) Zuidertrap

Tot Slotsom's

Ik rijd via station Zuid, de Willemsbrug en de Boomjes terug naar het centrum. Na een redelijk doelloos rondje om het centrum (nooit geweten dat Rotterdam Centraal een fietstunnel heeft) rijd ik via de Statenweg, de Gordelweg, het St. Franciscusgasthuis naar station Kleiweg. Daar eet ik wat, terwijl ik naar de twee passerende Sprinters kijk.

» Tussen Centraal en het Kruisplein vond ik deze drie dode ratten of muskusratten?
» De werkzaamheden voor RandstadRail. De zandbaan links is de voorbelasting voor de grond
» Toegift. Mooie zonsondergang diezelfde dag

Via Hillergersberg en Bergschenhoek rijdt ik terug naar Zoetermeer. Het gaat zo hard niet meer, blijkbaar wordt ik moe. Om 12:00 ben ik thuis. Acht-en-een-half uur van huis geweest.

Maarten Batenburg,
gereisd en geschreven op maandag 1 maart 2004