HTM-lijn 4 & 23

Vandaag moet ik naar Kijkduin om iets af te leveren. Dat is vanaf Zoetermeer het snelst met bus 4 vanaf Centraal. Maar ik ben benieuwd naar het gedeelte 't Lien-CS, en je moet toch wat met je vakantie.

Net op tijd ga ik de deur uit. Ik ren naar het station. In m'n zakken zitten in de haast meegenomen snoepjes die tegen m'n agenda tikken. Ik heb nu eigenlijk al dorst. Had ik nou toch maar wat gedronken thuis. Hijgend ren ik de trap naar het perron af. Terloops voel ik naar m'n portemonee. Hm? Waar is die nou? Ik kan hem nergens vinden, en terwijl de trein het station binnenkomt loop ik terug naar huis.

Daar vind ik m'n moeder met m'n zusje. M'n moeder schijnt de hele weg naar het station achter me aan gerend te hebben, met m'n portemonee in d'r handen. Maar ze zag me nergens. Ik ruil maar meteen de rammelende snoepjes in voor wat stillers (stille snoepjes?).

Ik ga dan nu maar naar Centrum West. Dat is nu het snelst. Vanaf Centrum West is het een kwartierdienst naar Den Haag. Als ik bij het perron ben, merk ik weer dat ik dorst heb. Stom, vergeten wat te drinken. Wat een lekker begin weer van een pret/zakenreisje, maar niet heus.

Op het station lopen schoonmakers van de City Service rond. Waarom moet dat nou weer in het Engels. Is Stads Dienst niet goed genoeg ofzo? Of raken mensen dan verward met de Stadsbus die ook op Centrum West rijdt?
De trein is wat te laat. Meestal is de Sprinter keurig, maar dan ook precies op tijd. Niet dat het veel uitmaakt: rijtijden zijn ruim opgezet op de Stadslijn. Op het balkon van de Sprinter tref ik twee snowboarders. Geheel in sneeuwkleding, met sneeuwbril, sneeuwbord en sneeuwrugtas. Bij Voorweg staan ze te twijfelen of ze er nou uit moeten of niet. De schematische tekening van de Stadslijn op het plafond zien ze te laat.
"Bij de volgende, joh"
"Nee gek, deze is het"
Het dringt bij mij pas te laat tot me door dat ze natuurlijk naar Snowworld gaan. Dan had ik ze er bij Voorweg uit kunnen gooien. Nu moeten ze via Leidschendam-Voorburg weer terug naar Zoetermeer. Bij datzelfde station stap ik uit.

Langs de werken voor het Sijtwende-plan loop ik langs de Oude trambaan. Een naam die ze vast niet zomaar gekozen hebben, denk ik. Sterker nog dat weet ik wel zeker, want hier reed vroeger de Gele tram, of was het nou de befaamde Blauwe tram? Welke dan ook, hier ligt een berg aan tramhistorie. De weg is hier verdeeld in twee eenrichtingsbanen. Ik twijfel of de tram vroeger nou hier of aan de "overkant" rijdt. De naam van de weg doet vermoeden hier aan mijn kant. Maar de weg aan de andere kant ziet er meer trambaan-achtig uit. Bus 45, 48, 22 en 33 maken de ex-trambaan onveilig.

Ondertussen drink in m'n enige meegebrachte pakje appelsap op. Het is verder lopen dan ik verwacht had. Nu mis ik de bus die ik hoopte te halen. Op de kaart heb ik gezien dat ik bij een of andere zijweg links moest, en dan door het parkje. Daar zou ik het beginpunt van bus 4 treffen. Dat wil zeggen, van de lange bus 4. Precies een op de twee bussen rijdt maar vanaf 't Lien, de andere vertrekken vanaf station Mariahoeve. Het eindpunt zou liggen tegenover het lokale politiebureau.

Ik loop langs een rooms-katholieke protestans-christelijke basisschool. Dat doet me denken aan vroeger. Als iemand me vroeg op welke school ik zit, dan antwoordde ik altijd steevast: "Openbare Montesorri basisschool Meester Verwers." Dat werd me nogal eens gevraagd, blijkbaar vonden mensen dat leuk op te horen.

Hm, de tijd begint nu toch wel te dringen voor de volgende bus. Ik heb geen zin om nu 20 minuten te gaan wachten. Het is nu 13.29, de volgende gaat om 13.34. Ik hardloop/ren door de woonwijk naar het noordwesten. Ha, daar is een brandweerpost. Dan kan een politiebureau niet ver weg zijn. Dat klopt, naast de brandweer staat een reusachtig politiegarage met zendmast en al. Maar geen bushalte. Plotseling hoor ik een bus achter me. Maar die rijdt dan toch de verkeerde kant op? Het maakt eigenlijk niet zo veel meer uit, want aan de overkant zie ik een bus 4 klaar staan bij de halte met een bordje "Motor af AUB". Zo'n bordje duidt vast op een eindhalte. Ik stap in, en wordt vriendelijk begroet door de chauffeur.

De chauffeur is vergezeld door een jochie van ca. 11 jaar. Zou het z'n zoon zijn, een neefje, of gewoon zomaar een straatkind. Het zal mij verder een zorg wezen. Ik twijfel waar ik zal gaan zitten. Voorin heb je het beste uitzicht, maar zie je weer niets van de bus. Achterin dan? Hm, ik wacht liever even de binnenstad af. Daar komen de meeste leeftijdgenoten in de bus, waarbij ze de achterste rij onveilig maken. Daar hoef ik wat mij betreft niet tussen te zitten met m'n notitieboekje. Ik kies voor een tussenoplossing (is meteen ook een tussenprobleem): vlak voor de achterste deur.

De bus rijdt lekker door. Het gaat langs Leidsehage, een winkelcentrum dat net vernieuwd is, en wat ik nog nooit uit deze hoek heb gezien. Rijen parkeerdekken passeren we. Nu begrijp ik ook waarom de bus zelfs met deze 20-minutendienst maar niet vol te krijgen is.

Het is bevrijdingsdag: overal zien we het OV versierd met de traditionele vlaggetjes. Zowel de bussen als de trams hebben vlaggehouders aan de voorkant. Zou dat ik de andere steden ook zijn, of geldt dit alleen voor de residentie? We naderen Mariahoeve. We draaien het terrein op, en passeren het Aegon-hoofdkantoor. Het bedrijf heeft de stad aangeboden de verbouwing en opfleuring van het nu ietswat troosteloze Mariahoeveplein te bekostigen. In ruil daarvoor moet wel het plein worden hernoemd naar Aegonplein. Dit leidde tot nogal wat heel en weer gebabbel in de raadsvergaderingen van Den Haag.
De chauffeur stapt uit, en gaat naar de WC. HTM zorgt toch maar goed voor d'r personeel. Elk eindpunt (zelfs de buitendienst) beschikt over twee WC, voor elke sekse een.

Op weg naar CS wordt het flink drukker in de bus. Voor me gaat iemand zitten die sprekend op de zanger van een bekende Frieze band lijkt: witte wollen trui, krullend lang haar. In de bus wordt tegen de regels in gegeten en gedronken. Wellicht is het meer mensen opgevallen dat de chauffeur vrolijk is, en dat hij dus wel meer pikt dan normaal. Naast me wordt koffie gedronken, naar snoep gegeten, daar een blikje, enz. Een appel ook nog.

Bij CS zijn we 3 minuten te vroeg. Veel meer mensen passen er toch niet in, dus we gaan gewoon meteen verder. De binnenstad van Den Haag, of wat er van over is, is druk. Zoals gebruikelijk totaal geen doorstroming voor de bus.

Het Plein 1813. Hier gaat de lokale overheid zoveel miljoen in steken om het OV beter te laten doorstromen. Dit alles met het oog op de komst van tram 15 Ypenburg-Statenkwartier. En laat dit nou net een van de snelste stukken in Den Haag zijn. Als nou alleen nog die -stop-lichten aangepast worden voor de bus en tram, dan blijven die miljoenen ook weer bespaard, en kunnen er andere goede doelen worden gezocht. Voorlopig rijden we gewoon op de weg, en heb ik een prima uitzicht op de ambtswoning van de Griekseambassadeur. Die werd een tijdje geleden aan gevallen door boze Koerden. Later bleek dat een foutje te zijn, ze hebben zich vergist in het telefoonboek. Het is te zien aan het gebouw.

We gaan verder achter het Vredespaleis langs. Een veel te brede weg met een veel te groot kruispunt. De bus giert de slome bocht in. Hier staan de echt betere huizen. Grote villa's, waarschijnelijk oude ambtswoningen van ambassadeurs en ministers, met reusachtige tuinen. Zou ik later ook zo iets krijgen als ik een goed openbaar vervoerbedrijf opgestart heb? Een groot imperium van bussen, treinen en draagvleugelschepen staat onder m'n hoede, en ik verblijf in zo'n gaaf huis, met ontelbare bedienden.

Voorlopig zit ik nog ik de bus van de concurrent. Hopen dat niemand mij hier ziet zitten, dat kan later afpersing in de hand werken. We rijden de Sportlaan op. Dit is een eindeloos lange weg, waar eindeloos veel haltes langs staan. Gelukkig hoeft de bus niet overal te stoppen: we kunnen deze keer redelijk doorrijden. Op de haltebordjes staat al een nieuwe buslijn afgebeeld. Bus 122 (nu Westland-Arnoldplein) wordt blijkbaar verlengd tot verder de stad in. Ik vergeet eigenlijk aan de andere kant te kijken, waar de bus de andere kant op gaat.

Het is al wat rustiger achterin, en ik neem plaats op de zitplaats rechts achterin. Voor wat het waard is, nog maar een paar haltes.

Ik stap uit en lever het pakje af. Zo, dat is gedaan. Plots voel ik me helemaal leeg. Wat moet ik nou, hier midden in Kijkduin? Ik loop gewoon maar wat richting Kijkduin. Het regent. Ik onderzoek nog wat buspalen, maar daar verandert verder niets in de routes, behalve dat bus 26 in het weekend tot Kijkduin gaat rijden.

Als ik de boulevard oploop gaat het steeds harder regenen. Onder een afdakje kijk ik of het te doen is om met zoweinig mogelijk strippen bus 23 naar de Laan te nemen. Het kan. Ik maak snel nog een ommetje langs het strand. In de verte liggen een paar schepen, verscholen achter de gordijnen van de regenflagen. Ik ga niet naar het strand zonder zee gezien te hebben. Toch heb ik het snel gezien, en zoek m'n weg naar de bushalte van 23.

Bus 23 laat even op zich wachten, maar dan komt die toch echt voorrijden. Bus 23 is deze keer een Neoplanbus. Daar ben ik wel blij mee. Een gedeelte van de Neoplannen gaan weg. De HTM is er toch niet helemaal tevreden mee: ze hebben vaak storing. Toch is het een bus die prima rijkarakteristieken heeft. Ze trekken sneller op dan de nieuwe Den Oudstenbus en hun bochtenwerk is vooral bij lage snelheden erg goed. Net als de Mercedesbussen kunnen ze uit stilstand praktisch dwars uitparkeren, waarbij de achterkant ongeveer het draaipunt is.

Genoeg technisch geleuter nu: instappen. Ook deze chauffeur is erg vriendelijk, hij vraagt zelfs of ik het zeker weet dat ik drie zones bedoel, en niet drie strippen. Na hem verzekerd te hebben dat hij het prima gehoord heeft, neem ik plaats rechtsachterin. De bus rijdt de eerste drie haltes gelijk aan de route van 4, die ik echter lopend heb afgelegd.

Bus 23 is in een paar opzichten een bijzonder busje. De lijn is bijna een lus. Vanaf Duindorp gaat de bus via Scheveningen naar Voorburg, Rijswijk, Den Haag Zuid West en dan naar Kijkduin. Waarschijnlijk de enige bus in Nederland die twee badplaatsen aandoet. Tijdens de hele rit doet de bus 73 haltes aan, waardoor het de langste buslijn van de HTM is. Een complete rit duurt in de spits 1.33 minuten, en op het snelste moment (zondag avond) 1.10. Maar vandaag zal ik al bij de 52-ste uitstappen, de Laan van Nieuw Oost Indië. Bus 23 heeft ook het karakter van een overstapbus. 23 komt erg veel andere bus- en tramlijnen tegen, want constant wordt er dwars op de belangrijke vervoersstromen gereden. Toch wordt er blijkbaar veel gebruik van gemaakt, want de freqentie is soms elke zes minuten. Later in de tijd zal ik merken dat er toch ook behoorlijk veel lange-zittenblijvers zijn.

Een vrouw die net de bus is ingestapt durft niet te gaan zitten. Het lage armleuninkje is voor haar een te groot obstakel om haar lichaam overheen te zwaaien. Ze blijft een groot aantal haltes midden in het gangpad staan. Voorin de bus wordt het al wat drukker, maar mevrouw werkt als een stop, want achter blijft het lekker rustig.

Als we bij de gezondheidsfabriek Leyenburg aankomen is ze al uitgestapt. Leyenburg (Lijkenburg?) is een ziekenhuis met de omvang van jewelste. Het heeft zelfs twee bushaltes, één voor de hoofdingang, en één voor de polikliniek. De mensen die instappen zien er niet minder vrolijk uit als die bij andere haltes. Blijkbaar doet het ziekenhuis z'n werk goed.

Verder rijden we. We passeren snackbar "Het Hapje". Ik kan me niet herinneren dat ik ooit zo'n enerverende naam heb gezien of gehoord. Even verder op, ligt een vreselijk lelijk wijk-winkelcentrum. Heel Zuid-West ligt er mee bezaaid. Eenlaagse betonnen winkeltjes met standaard één Albert Heijn ertussen. Daarboven ligt soms nog een etage woningen of opslagruimte. Voor zo'n centrum zijn dan de parkeerplaatsen gebouwd. Een vistent die toch alleen maar snacks verkoopt siert dan de grijze tegels van het plein, waarschijnelijk al jaren in hetzelfde krot. Laatst zag ik op TV een programma dat ging over betonbouw, wat erg vernieuwend en verrassend kàn zijn. Prima voorbeeld.

Bij de volgende halte staan een joch te wachten op de andere bus (13). In z'n handen heeft die een plastic zakje met water, waarin een goudvis zwemt. Ik moet er niet aan denken wat er gebeurt als die in het gewoel van de bus die zak laat vallen. Eigenlijk wel een onderwerp voor een verborgen camera-programma. Kunstbeest in de zak, en bij het stempelen plots laten vallen.

Gelukkig rijdt de bus snel verder, en we passeren een nu nog leeg winkeltje: Dexxcom ofsowiets. Er staan een slagzin bij waaruit blijkt dat hier een telecomwinkel wordt gevestigd. Het pand is nu helemaal leeg, zelfs de balie is foetsie, maar er zit wel een magnetron in. Ik moet denken aan verschillende onderzoeken naar de invloed van mobiele telefoons op de gezondheid. Daaruit zou blijken dat je hersen gaan koken, net alsof je je hoofd in de magnetron steekt. Zou deze Dexxcom mobiele magnetrons gaan verkopen?

In een zijstraat staan de politie tegen een onderraampje te schoppen om het resterende glas eruit te krijgen. Blijkbaar ingebroken. Zo is de grote stad.

Na nog een paar haltes zijn we Den Haag uit, en de bus kan even flink door karren. Tussen Den Haag en Rijswijk ligt een park met de nodige voebalvelden.

Na dat we de buitenwijken van Rijswijk door gereden zijn, komen we langs De Boogaard. Het winkelcentrum is compleet venieuwd. De weg voor het centrum wordt nu heraangelegd. De bus moest laveren tussen het winkelend publiek en het autoverkeer. In de spits moet het hier vast vertraging opleveren, want er komen hier best veel bussen langs: 18, 23, 30, 50, 51, 127, 130, 131 en 174.

"Pittige oude bus" staat er in m'n aantekeningen. Na even nadenken. Oja. Van de andere kant komt een oude DAF-bus. Ik mag ze niet echt. Ze stinken, en hu acceleratie is niet om naar huis te schrijven. Ze hebben geen lagevloer, knielinstallatie of bagageruimte. Maar toch hebben ze wel wat. Het zijn de bussen die de HTM groot hebben gemaakt. Even verlang ik om in die bus te zitten. Bij hetzelfde kruispunt staat flat Jolanda. Absoluut geen naam natuurlijk voor een woonflat natuurlijk. Ik had toen ik in de bus zat er een leuke opmerking over, maar nu ik dit zit te typen ben ik het kwijt.

Aan de andere kant van Rijswijk, als we Voorburg al binnen zijn gereden komt er een andere bus achter ons rijden. Op zich niet bijzonder natuurlijk. Maar deze keer is het een bus die ik al twee keer eerder vanuit de verte heb gezien. Het is een nieuwe Den Oudsten-bus, maar dan lichtgrijs. Ik kan niet goed zien wat er nou anders aan is. Dan zie ik dat het bus 33 is. Dat is de bus naar Naaldwijk. Een regiobus dus. En inderdaad, als de snelbus ons inhaalt zie ik dat er een hoge instap is, veel stoelen, en maar een achterdeur. De HTM heeft dus minstens één streekbus. HTM is inderdaad veel van plan met streekvervoer, maar echt lekker loopt het niet, geloof ik. Bus 53 Zoetermeer-Mariahoeve heeft maar een kwart jaar bestaan, en is toen zonder enige mededeling opgeheven. Bus 33 Naaldwijk-Leidschendam heeft in januari z'n eerste verjaardag gevierd.
Alweer een tijdje geleden heeft HTM te kennen gegeven wel de stoptreinen Den Haag-Leiden, Den Haag-Hofplein en de Stadslijn, als mede de stadsdienst van Zoetermeer, Dordrecht, Rotterdam en Leiden, en de tramlijn Haarlem-Hoofddorp-Weesp te willen exploiteren. In elke routefolder wordt uitvoerig beschreven wat HTM Specials en HTM Selected Services zo al doen, en hun webpagina is al niet veel meer op hun kerntaak gericht. Zouden ze niet vergeten dat Den Haag ook nog steeds schreeuwt om een goede OV-infrastructuur? We stoppen bij station Voorburg. M'n oma klaagt altijd dat de bus hier zo lang blijft staan. Niets van te merken. Volgens mij is het al heel lang geleden dat m'n oma met 23 is geweest.

Via Voorburg komen we bij tram 3. Zolang we die volgen rijdt 23 op de OV-baan. Echter bij de oprit vergeet de chauffeur die te nemen, zodat we onnodig lang voor een verkeerslicht staan te wachten. Je moet de situatie zien, hoe belachelijk de situatie was (busbaantje van 3 meter).

Als ik uitstap bij de Laan van Nieuw Oost Indië, moet ik langs de man naast me. Hij schuift op en kijkt me vriendelijk aan. Ik glimlach terug, en sla m'n hand op een paal, zodat ik me kan vast houden. Echter ik niet glimlachen en vastgrijpen te gelijk, want ik mis en sla bijkans m'n eigen bril van m'n hoofd. Ik voel me ronduit belachelijk. Wat moet die man nou denken? Een puber die je vriedelijk aankijkt, vervolgens stumpig z'n bril d'r afslaat, en dan nog snel moet lopen op de open deur te halen.

Gelukkig snort de bus vlug weer verder. Eigenlijk ben ik wel blij dat ik de bus uit ben. Lang genoeg geweest zo. Via de achteringang van LvNOI (een echte vooringang hebben ze niet) betreed ik het station. In de trein zit een groepje leeftijdgenoten steeds uit de deur te kijken of er een conducteur meereist. Niet dus.

Thuis gekomen drink ik gauw wat. Al de hele tijd loop ik met een droge keel. Maar m'n reisplezier is snel even verpest. Waar is m'n lappen tasje? Verdomme, laten liggen in bus 23. Het tasje gelukkig wel leeg, maar toch...

Hoewel m'n plezier op het laatst een beetje verpest was, en ook het weer die ene dag tegen zat, is het algemeen gezien een leuke busrit geweest. Ik heb al plannen klaar liggen voor de volgende HTM-excursie.

Geschreven door Maarten Batenburg. 5 Mei.